Tak wynika ze danych przygotowanych przez Cushman & Wakefield, firmę doradczą w dziedzinie nieruchomości.

Nowy raport firmy Cushman & Wakefield European Shopping Centre Development ("Raport z rozwoju centrów handlowych w Europie") przewiduje, że w 2009 r. w Europie zostanie oddanych do użytku ok. 10 milionów mkw. nowej powierzchni w centrach handlowych, czyli o 40 proc. proc. mniej niż zakładały prognozy z lipca 2008 r.

- Ponadto oczekuje się, że w 2010 wielkość ta może się zmniejszyć nawet do 7 milionów mkw. Jest to najniższy wskaźnik ekspansji od 2005 r. i oznacza zakończenie pięcioletniego okresu stałego wzrostu wielkości inwestycji w centra handlowe - czytamy w raporcie.

Rok 2008, kiedy to oddano do użytku ponad 9 milionów mkw. powierzchni nowej powierzchni w centrach handlowych zlokalizowanej w 310 obiektach, był kolejnym rekordowym rokiem pod względem inwestycji w centra handlowe w Europie.

Rosja liderem

Rosja znajduje się na czele stawki dzięki dostarczeniu na rynek 1,65 milionów mkw. nowej powierzchni - co oznacza 23 proc. wzrost łącznej podaży powierzchni w centrach handlowych. Kolejne miejsca zajmują Turcja, Wielka Brytania, Hiszpania oraz Rumunia. Wielka Brytania wykazywała największą aktywność wśród rynków Europy Zachodniej. W 2008 na ten rynek trafiło ok. 840.000 mkw. nowej powierzchni głównie dzięki otwarciu trzech dużych regionalnych centrów handlowych.

Opierając się jednak tylko na wielkościach procentowych Bułgaria i Rumunia odnotowały zdecydowanie największy wzrost podaży powierzchni centrów handlowych (odpowiednio 76 proc. oraz 63 proc.).

źródło: Cushman & Wakefield

Prognozy mniej optymistyczne

Oczekiwania w stosunku do 2009 i 2010 r. znacznie się zmniejszyły. Kryzys finansowy w połączeniu z globalną recesją spowodował spadek popytu konsumenckiego, zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów oraz pogorszenie nastrojów deweloperów.

Rynki krajów wschodzących takie, jak Rosja, Ukraina i w mniejszym stopniu Turcja, najbardziej odczują skutki kryzysu. Chociaż w ostatnich 12 miesiącach 58 proc. całkowitej liczby planowanych inwestycji przypadało właśnie na te kraje, obecnie liczba zmniejszyła się do zaledwie 22 proc..

- Spowolnienie aktywności deweloperskiej niekoniecznie świadczy o negatywnym trendzie na rynkach krajów wchodzących w Europie, jeśli weźmiemy pod uwagę to, że w niektórych rejonach, w szczególności w stolicach tych krajów, w bardzo krótkim okresie oddano do użytku ogromne ilości powierzchni w centrach handlowych - mówi Alexander Colpaert, konsultant z europejskiego zespołu badawczego firmy Cushman & Wakefield.

Jego zdaniem w tych warunkach deweloperzy, handlowcy oraz władze lokalne mają czas, aby zastanowić się nad obecną sytuacją i np. ocenić stopień nasycenia niektórych miast powierzchniami handlowymi czy też atrakcyjność kolejnych dużych projektów centrów handlowych na tle istniejącego handlowego pejzażu miasta. Ponadto okres wstrzymania działalności pozwoli nowym projektom odnaleźć się w nowym środowisku biznesowym oraz ustalić swoją pozycję na lokalnym rynku powierzchni handlowych.

Chociaż pewna liczba projektów w Turcji została odłożona w czasie, skutki tych decyzji nie były tak poważne, jak w Rosji czy na Ukrainie. Turcja ma obecnie najwięcej planowanej nowej powierzchni w centrach handlowych w Europie.

Do końca 2010 r. na rynek w tym kraju ma trafić ponad dwa miliony mkw. powierzchni. Jednocześnie biorąc pod uwagę gwałtownie pogarszające się warunki ekonomiczne w Turcji oczekuje się, że w najbliższej przyszłości liczba inwestycji, która zostanie wstrzymana, może wzrosnąć.

- Turcja stosunkowo najmniej ucierpiała na skutek globalnego kryzys gospodarczego i popyt ze strony krajowych jak i międzynarodowych handlowców, szukających możliwości kontynuacji ekspansji, nie słabnie, szczególnie na projekty nowych centrów handlowych znajdujących się w dobrych lokalizacjach. Turcja licząca prawie 75 milionów mieszkańców jest rynkiem stosunkowo słabo nasyconym pod względem nowych powierzchni handlowych, co czyni go atrakcyjnym rynkiem dla handlowców. Spodziewamy się również rozwoju sektora centrów sklepów fabrycznych - mówi Gülsin Hakman, szef Działu Powierzchni Handlowych firmy Cushman & Wakefield w Turcji.